Zmuszeni do uciążliwych przepraw przez Wisłę posłowie litewscy i małopolscy zażądali od króla Zygmunta Augusta budowy mostu. I król taką decyzję podjął, wykładając ze skarbca królewskiego ogromne pieniądze (o wartości około 700 murowanych domów).

Budowę, rozpoczętą w 1568 roku przez króla Zygmunta Augusta, po jego śmierci zakończyła w 1573 roku Anna Jagiellonka. Most był dębowy, składał się z 22 przęseł, miał około 500 metrów długości, 6 metrów szerokości i opierał się na 15 filarach. Spód konstrukcji podniesiony o 4 m nad poziomem wody pozwalał na łatwy przepływ łodzi statków. Przeprawa przez most, także dla pieszych, była płatna. Zawsze pozostawał jednak wybór - przy moście na podróżnych czekały również łodzie. Most przetrwał 30 lat. Zawalił się pod naporem wiosennej kry. Pozostała po nim nazwa ulicy Mostowej, która doń prowadziła.

Mosty łyżwowe i pontonowe
Kolejne mosty, oparte na płaskodennych łodziach, zwanych łyżwami, były zamierzoną prowizorką. Budowano je z okazji elekcji na 10 tygodni lub dla przeprawy wojsk, np. w czasie wojen ze Szwedami: dwa wzniesiono w latach 1656-1657, sześć w latach 1702-1707. Przez długie lata, począwszy od potopu szwedzkiego, nikt nie ryzykował budowy stałego mostu ze względu na koszty i niespokojne czasy.

Od końca XVIII wieku co roku mosty łyżwowe montowano na wiosnę i rozbierano jesienią u wylotu ulicy Bednarskiej.

W drugiej połowie XIX wieku łyżwy zastąpiono drewnianymi lub stalowymi pontonami.

Most Ponińskiego
W 1775 roku u wylotu ulicy Bednarskiej pojawił się most pływający, przeznaczony do normalnego ruchu. Inwestorem był Adam Poniński, podskarbi koronny, który w zamian miał prawo przez 10 lat pobierać opłaty za korzystanie z tej przeprawy. (Piesi płacili 2 gr, kareta 20 gr, załadowana bryka złotówkę.) Konstrukcja była dość prymitywna: związane obok siebie ułożone bale, prowizoryczna barierka, ale most był trwalszy od wielu pontonowych, stawianych w tym czasie przez wojska. W 1781 roku, a następnie w 1786 most uszkodziły lody. W 1794 roku po zajęciu Pragi przez wojska rosyjskie most został spalony na rozkaz generała Wawrzeckiego, ostatniego naczelnika powstania kościuszkowskiego.

Za czasów Królestwa Polskiego pomysłów na budowę mostu stałego było wiele, ale zawsze brakowało pieniędzy. Jan Lelewel na przykład zaprojektował na siedmiu murowanych arkadach most łączący Zamek Królewski z praską katedrą, a Adam Idźkowski proponował tunel pod Wisłą.

Most Kierbedzia
Rozpoczęcie jego budowy (w 1859 roku) zbiegło się z początkiem patriotycznych manifestacji przeciw caratowi. Powstał u wylotu Nowego Zjazdu i z inicjatywy Towarzystwa Rosyjskiej Kolei Żelaznej. Otwarto go jesienią 1864 roku w atmosferze represji po klęsce powstania styczniowego. Oficjalnie nazwano go Aleksandryjskim (na cześć cara Aleksandra II), a potocznie Kierbedzia, od nazwiska projektanta. Początkowo miał być mostem kolejowym, łączącym Dworzec Wiedeński z Dworcem Petersburskim (obecnie Wileńskim). W trakcie budowy przystosowano go jednak także do ruchu kołowego i tramwajowego (10,5 m szerokości jezdnia miała także dwa tory kolejowe). Most miał 6 przęseł, niespełna pół kilometra długości. Konstrukcję nośną stanowiły stalowe kratownice o wysokości 9 m. Jak na owe czasy, most był dość nowoczesny. W sierpniu 1915 roku cofające się wojska rosyjskie wysadziły dwa środkowe przęsła. Odbudowany w 1916 roku, służył warszawiakom do 13 września 1944 roku, kiedy to został zburzony przez wojska niemieckie. W 1948 roku w związku z budową Trasy W-Z rozebrany został doprowadzający do mostu wiadukt Panzera, a na ocalałych podporach odbudowano most, który otrzymał nazwę mostu Śląsko-Dąbrowskiego.

Most Syreny
Zastępczy na czas remontu mostu Poniatowskiego most Syreny łączył Wybrzeże Kościuszkowskie (na wysokości ul. Tamka) z Wybrzeżem Szczecińskim (w pobliżu ulicy Sokolej). Zbudowany został przez żołnierzy Wojska Polskiego w 100 dni, między kwietniem a lipcem 1985 roku. Składał się z dwóch mostów saperskich o szerokości 6 metrów, umieszczonych na 14 podporach. Przęsło żeglugowe o szerokości 28 m, usytuowane między piątą a szóstą podporą, umożliwiało ruch jednostkom pływającym.

Po 15 latach służby, 23 września 2000 r., warszawiacy pożegnali się z mostem Syreny. Podzielony na części i oddany do konserwacji ma być wykorzystywany przez Zarząd Dróg Miejskich do wykonywania objazdów podczas prowadzonych w mieście remontów dróg.

Most Kolejowy
W listopadzie 1875 roku przy Cytadeli stanął most kolejowy, nazywany wówczas Drugim Mostem. Budowę rozpoczęto w kwietniu 1873 r. Roboty wykonywało Przemysłowe Towarzystwo Akcyjne Lilpop, Rau i Loewenstein. Zaprojektowano most typu amerykańskiego, a więc o pasach równoleglych i krzyżulcowej kracie. Most składał się z siedmiu swobodnie podpartych przęseł po 66,22 m rozpiętości podporowej i dwóch przęsęłek brzegowych po 15,24 m. Wysokość dźwigarów wynosiła 6,02 m, a ich rozstaw 5,18m. Most był dwupoziomowy, górą biegła kolej, jezdnia dolna o szerokości 3,7 metra była przeznaczona do ruchu pieszego i kolejowego. Na moście położono 4 szyny, po dwie dla każdego toru. Rozstaw skrajnych szyn wynosił 1962 mm. Taki tor nazywano zespolonym. Jezdnia dolna początkowo przeznaczona była tylko dla ruchu wojskowego, z czasem dopuszczono ruch cywilny.

Na filarach mostu kolejowego po II wojnie stanął most Gdański.

<<powrót