Miasto Stoleczne Warszawa

Dziesiatki miejsc na poranne spacery

Wisła w Warszawie

Increase Zwykły Decrease
Prześlij innym
opublikowany: 27 października 2009, Przemysław Miller
Wisła w Warszawie fot. Przemysław Miller
Wisła odzyskała swoje należne miejsce w Warszawie. Od wiosny do jesieni rzeka kusi mieszkańców nie tylko słoneczną kąpielą na piaszczystych plażach, ale również rejsami statkami wycieczkowymi. W upalne letnie dni to doskonałe miejsce na spacer, który pozwoli nam szybko się ochłodzić

Wisła*, która przepływa przez Warszawę z południowego-wschodu na północny-zachód posiada dwie, odrębne pod względem fizjograficznym, części: prawobrzeżną i lewobrzeżną. Część lewobrzeżna jest zdecydowanie bardziej urozmaicona. To właśnie na tym brzegu królowej polskich rzek, zachowały się liczne starorzecza* Wisły. Stanowią one samodzielne zbiorniki wodne np. Jezioro Czerniakowskie, Łacha Siekierkowska lub - włączone do sieci rzecznej - Jezioro Wilanowskie.


Ciąg starorzeczy w Warszawie wykorzystuje również Wilanówka, płynąca równolegle do Wisły, która od Czernidła do Sadyby zbiera, za pośrednictwem rowów melioracyjnych włączonych do jej zlewni, wody z całego tarasu zalewowego lewobrzeżnej Warszawy.
Swoim zasięgiem obejmuje ona, poza częścią typowo dolinową, obszar typowej wyżyny morenowej, z wyróżniającą się w krajobrazie, uformowaną przez rzekę krawędzią, zwaną potocznie Skarpą Warszawską. Wysokość skarpy waha się od 10 do 25 m.
Odcinek Wisły, który znajduje się w granicach administracyjnych Warszawy ma długość 28-kilometrów. Jest to fragment tej dużej nizinnej rzeki, pomiędzy jej 498 kilometrem, a 526 kilometrem, a więc w środku biegu całej rzeki Wisły.
Szerokość ukształtowanego koryta, funkcjonującego w czasie zwykłych przepływów, przy stanie niskim, wynosi ok. 1 km na odcinku południowym, powyżej ujścia Wilanówki, oraz od 600 do 700 m na odcinku północnym. Największe przewężenie rzeki, do szerokości zaledwie 350 m, znajduje się w rejonie mostu Śląsko-Dąbrowskiego. Jest ono wyjątkowe i niespotykane w innych środkowych rejonach biegu Wisły. To właśnie w tym miejscu został utworzony przez rzekę tzw. przyczółek praski, który w II poł. XIX w. został dodatkowo zwężony nasypem Mostu Kierbedzia* oraz wałami przeciwpowodziowymi.
W szybkim czasie te budowle wodne doprowadziły do powstania tzw. „gorsetu warszawskiego” Wisły. W połączeniu z dynamiczną siłą płynącej rzeki doprowadził on do nasilenia erozji dennej, a w efekcie do obniżenia dna rzeki. Specjaliście określają miejsce, w którym wystapiło to zjawisko,mianem „wyboju warszawskiego”. W wyniku tych działań połączonych sił żywiołu oraz ludzi nastapił spadek zwierciadła wody w Warszawie, o około 0,28%.
Opisane szerokości rzeki badane były podczas przepływów mniejszych od powodziowych, zaznaczonych wyraźnymi krawędziami wzniesionymi od 3 do 4,5 m ponad zwierciadło wody.W ciągu roku Wisła ponad 40 razy zmienia objętości przepływów. W czasie stanów niskich, tzw. niżówek, spadają one do ok. 100 m³/s, gdy podczas powodzi przekracza 3000 m³/s, a wypadku katastrofalnych powodzi jak ta z 1997 r. i 2001 r. osiąga poziom