Miasto Stoleczne Warszawa

Dziesiatki miejsc na poranne spacery

Pałac Uruskich

Increase Zwykły Decrease
Prześlij innym
opublikowany: 22 października 2009, Przemysław Miller
Pałac Uruskich fot. Przemysław Miller
Pałac Uruskich, ul. Krakowskie Przedmieście 30

W miejscu istniejącego dziś pałacu znajdował się wzniesiony na przełomie lat 30. i 40. XVIII w. późnobarokowy pałac przypisywany architektowi Janowi Z. Deyblowi, należący do kasztelana krakowskiego, Stanisława Poniatowskiego, ojca króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W tym miejscu Stanisław August Poniatowski dowiedział się, że został obrany królem Polski.


Pałac uwiecznił także Canaletto na jednym ze swoich obrazów przedstawiających Krakowskie Przedmieście od strony Nowego Światu. Budowlakilkukrotnie zmieniała właścicieli. W 1843 r. stała się własnością Seweryna Uruskiego, marszałka szlachty guberni warszawskiej, tajnego radcy, ochmistrza dworu cesarskiego. Zapragnął on wznieść na miejscu dotychczasowego pałacu nowy, więc stary polecił zburzyć.
Projekt zamówił u architekta Andrzeja Gołońskiego, który nadał nowej budowli cechy renesansowe. Roboty trwały od 1844 do 1847 r. Piętrowy korpus główny odznacza się dwoma charakterystycznymi ryzalitami, które są wyższe o piętro. Nad częścią środkową elewacji frontowej widnieje wielki kartusz z herbem fundatora dłuta Ludwika Kaufmana. W lewym ryzalicie elewacji przed II wojną światową znajdowała się brama przejazdowa wiodąca na dziedziniec otoczony oficynami. Z elewacją frontową pałacu, regularną i symetryczną, kontrastuje elewacja południowa wychodząca na uliczkę prowadzącą na dziedziniec Pałacu Kazimierzowskiego. Akcentem wysokościowym jest wieża, która w XVII w. pełniła funkcję wieży ciśnień lokalnego wodociągu Tytusa L. Boratiniego. Po śmierci Seweryna Uruskiego w 1890 r. pałac przeszedł najpierw na własność jego żony, a potem córki Marii, zamężnej z ks. Włodzimierzem Światopełkiem-Czetwertyńskim. W latach 1893-1895 obiektodnowiono pod kierunkiem Józefa Hussa, który wybudował nową oficynę północną zakręcającą ku wschodowi na miejscu dawnej, zrujnowanej. Na parterze nowej oficyny mieściły się wozownie, wyżej – mieszkania do wynajęcia.
Pałac został spalony podczas powstania warszawskiego w 1944 r.. W posiadaniu rodziny Czetwertyńskich znajdował się do 1946 r., po czym przeszedł na własność Uniwersytetu Warszawskiego. Został odbudowany w latach 1948-1951 wg proj. Jana Dąbrowskiego. Obecnie mieści się tu Wydział Geografii i Stosunków Regionalnych UW.

Zobacz na mapie