Miasto Stoleczne Warszawa

Teren ten, o powierzchni ok. 14.146 ha, obecnie znajduje się w granicach siedmiu dzielnic wchodzących uprzednio w skład Gminy Warszawa-Centrum (z wyjątkiem fragmentu Dzielnicy Wola) oraz częściowo w granicach dzielnic: Bielany, Targówek, Białołęka, Ursynów – obejmując znaczną część obecnego obszaru Miasta Stołecznego Warszawy.

Straty ludzkie i zniszczenie Warszawy, które nastąpiło w 1939 roku, następnie podczas Powstania Warszawskiego w 1944 roku oraz grabież mienia przez cały okres okupacji były ogromne.

Władze miasta musiały zmierzyć się z wieloma problemami takimi jak: konieczność odgruzowania miasta, zakwaterowanie ludności, zapewnienie pomieszczeń jednostkom administracji publicznej oraz zaopiekowanie się mieniem opuszczonym.
Celem wprowadzenia Dekretu była racjonalna odbudowa i nieskrępowane planowanie Stolicy bez przeszkód jakimi mogły być: brak dokumentów hipotecznych, nieobecność właścicieli lub ich spadkobierców, brak znaków granicznych i planów działek, długotrwałe procesy wywłaszczeniowe i sądowe.
Na podstawie przepisu art. 1 Dekretu wszystkie grunty w granicach miasta istniejących w dniu jego wejścia w życie przeszły z mocy prawa na rzecz Gminy m.st. Warszawy. Następnie z dniem 13 kwietnia 1950 r. w związku z likwidacją samorządu terytorialnego, która nastąpiła na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), grunty te stały się własnością Państwa.
Dekret przyznawał poprzednim właścicielom możliwość zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy. W wyniku zmian w polskim prawie rzeczowym od 1947 r., właściciele mogli się ubiegać wyłącznie o prawo własności czasowej, a od 1961 r. o prawo użytkowania wieczystego.
Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 i 2 Dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni, będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną.
Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania.
Poprzedni właściciele gruntów zabudowanych, którzy złożyli w terminie wnioski w trybie art. 7 w/w Dekretu pozostawali właścicielami budynków, stosownie do art. 5 Dekretu.
W sytuacji, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli we właściwym terminie wniosków o przyznanie prawa do gruntu lub gdy wnioski takie zostały rozpatrzone odmownie, stosownie do treści art. 8 Dekretu, tracili również prawo własności budynków, położonych na gruncie, które przechodziło na własność Państwa.

Dawni właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni, którymi były nie tylko osoby fizyczne, ale również osoby prawne - przedsiębiorstwa, banki, spółki prawa handlowego, spółdzielnie, stowarzyszenia, cechy rzemieślnicze, kościelne osoby prawne, związki wyznaniowe i in., złożyli głównie w latach 1948-1949 ok. 17000 wniosków.

W latach 50-tych, 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku większość z nich została rozpatrzona odmownie. W związku z powyższym budynki znajdujące się na gruntach przechodziły na własność Państwa. Pozostała część wniosków nie została rozpatrzona aż do czasów współczesnych.