Miasto Stoleczne Warszawa

Dziesiątki miejsc na poranne spacery

Środa z ekspertem: rewitalizacja miast.

opublikowano: 26 kwiecień 2016, mtwardowska

13 kwietnia br. w Centrum Wielokulturowym w Warszawie odbyło się dziesiąte spotkanie z cyklu „Środa z ekspertem”. Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń związanych z dotychczasowymi działaniami podejmowanymi w ramach Zintegrowanego Programu rewitalizacji  i przedyskutowania zagadnień istotnych dla podmiotów zaangażowanych w realizację Programu.

Prelegenci: Jacek Grunt-Mejer, koordynator Zintegrowanego Programu Rewitalizacji, dr Aleksandra Jadach-Sepioło (Szkoła Główna Handlowa, Instytut Rozwoju Miast), Karol Kretkowski (TBS Warszawa Południe), dr Bohdan Skrzypczak Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL, Collegium Civitas).

Temat: działania zapisane w Zintegrowanym Programie Rewitalizacji (ZPR) są skierowane na rozwój i podniesienie atrakcyjności zdegradowanych obszarów dla mieszkańców i inwestorów poprzez uporządkowanie przestrzeni, przygotowanie jej do pełnienia funkcji gospodarczych, rekreacyjnych i mieszkalnych, a także zmniejszenie negatywnych oddziaływań na środowisko. W przestrzeni publicznej ZPR koncentruje się na centrach lokalnych, które dzięki kumulacji różnych funkcji będą dawać impuls do rozwoju sąsiadujących obszarów. Wymaga to konsekwentnej realizacji polityki miasta i współpracy lokalnych środowisk.

Rozpoczynając spotkanie, koordynator Zintegrowanego Programu Rewitalizacji, na przykładzie analizy relacji pomiędzy różnymi zjawiskami takimi, jak np.: liczba zaparkowanych samochodów a poziom bezrobocia czy wyniki w nauce a stan mieszkań, w których wychowują się dzieci, wskazał na liczne oddziaływania i zazębianie się różnych, z pozoru wydawałoby się niepowiązanych ze sobą, projektów. Ich powiązania nabierają znaczenia z punktu widzenia działań rewitalizacyjnych, obejmujących różne wymiary życia społecznego. W ten sposób prelegent wskazywał jak można i należy patrzeć na program rewitalizacji, na co rewitalizacja może mieć wpływ, nawet jeśli pozornie te powiązania wydają się odległe.

Następnie dr Aleksandra Jadach-Sepioło przedstawiła, w oparciu o zapisy ustawy o rewitalizacji z dn. 9 października 2015 r., instrumenty, służące do realizacji procesu rewitalizacji. Zdaniem dr Jadach-Sepioło, narzędzia te są sprofilowane do potrzeb, możliwości i zasobów miasta. Zostały omówione trzy typy narzędzi: regulacyjne, inwestycyjne i właścicielskie. Podkreślono, że istotnym zasobem miasta jest jego kapitał ludzki i kapitał społeczny. Dlatego ważne są działania społeczne, budowanie postaw prospołecznych. Dr Jadach-Sepioło omówiła także procedurę tworzenia Gminnych Programów Rewitalizacji. Możliwości do działania dają nie tyle narzędzia przewidziane w ustawie, ale przestrzenie (plany) rewitalizacyjne. Narzędzia rewitalizacyjne mogą być stosowane tylko gdy istnieje specjalna strefa rewitalizacyjna.

O tym, jak wygląda w rzeczywistości realizacja inwestycji rewitalizacyjnych mówił Karol Kretkowski reprezentujący TBS Warszawa Południe. Do końca 2016 r. ma zostać oddanych 700 zrewitalizowanych mieszkań z TBS. Praga Południe ma bardzo wysoki wskaźnik mieszkań komunalnych w porównaniu z innymi dzielnicami. Zostały omówione przykłady inwestycji i planów rewitalizacyjnych na Pradze Południe, w których powstaną centra wielopokoleniowe, mieszczące mieszkania, mieszkania pieczy zastępczej, klubo-kawiarnie, patio na dziedzińcu kamienicy.

Społeczne aspekty rewitalizacji wybrzmiały w wystąpieniu dr Bohdana Skrzypczaka z Centrum Aktywności Lokalnej CAL, który podkreślił, że należy pamiętać o ludziach jako podmiotach planów rewitalizacyjnych. Społeczny aspekt planów rewitalizacyjnych nadaje właściwy sens rewitalizacji, którą należy rozumieć jako podniesienie jakości życia mieszkańców.  Z tej perspektywy należy zastanowić się, czym jest partycypacja w tym obszarze? Ludzie powinni mieć możliwość wypowiedzenia się, co ich zdaniem powinno znajdować się w zrewitalizowanych budynkach.

Co powinno się zmienić na zrewitalizowanym obszarze? Kluczowe obszary to transport, usługi zdrowotne, usługi, kultura. Należy pamiętać, że istotnym działaniem na obszarach zrewitalizowanych jest budowa, odtworzenie relacji społecznych, proces tworzenia relacji sąsiedzkich. Niedobrym pomysłem jest rozpoczynanie diagnozy sytuacji na takich obszarach od problemów, pomijając diagnozę zasobów, zwłaszcza zasobów społecznych. Programy rewitalizacji powinny uruchamiać rozwój społeczny na danym terenie. Najczęściej ten wątek w ogóle nie pojawia się w programach rewitalizacji. Zasadniczy problem takiego podejścia stanowi badanie i monitorowanie efektów pracy społecznej z ludźmi (wskaźniki ilościowe są dalece niewystarczające). Postulowane jest prowadzenie ewaluacji demokratycznej, włączającej w proces oceny samych mieszkańców. Za przykład posłużyły działania prowadzone od lat w Centrum Aktywności Lokalnej CAL.   

Do rozwoju społecznego, tworzenia relacji sąsiedzkich potrzebna jest przestrzeń, ludzie, koalicja – to czynniki, które szczególnie powinny być brane pod uwagę przy tworzeniu planów, programów rewitalizacji. Niezwykle ważną rolą ogrywają tutaj instytucje publiczne, przede wszystkim w organizowaniu koalicji, skupianiu rozmaitych instytucji włączających się w proces rewitalizacji.


 

Pliki do pobrania

  1. 1.
    Plik: , rozmiar pliku: 6477.2 KB
    Pobierz