Miasto Stoleczne Warszawa

Dziesiątki miejsc na poranne spacery

Zmarł Zbigniew Romaszewski – honorowy obywatel Warszawy

opublikowany: piątek, 14. lutego 2014 - 8:39, Tomasz Demiańczuk
Zmarł Zbigniew Romaszewski – honorowy obywatel Warszawy, fot. R. Motyl Zmarł Zbigniew Romaszewski – honorowy obywatel Warszawy, fot. R. Motyl

Polski polityk, działacz opozycji w okresie PRL, doktor fizyki, wieloletni senator, członek Trybunału Stanu, Kawaler Orderu Orła Białego, honorowy obywatel Warszawy.


Urodził się 2 stycznia 1940 r. w Warszawie. Po upadku Powstania Warszawskiego trafił wraz z matką do obozu koncentracyjnego w Groß-Rosen.

W 1964 r. ukończył studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Działalność opozycyjna w PRL
W 1976 r., po protestach robotniczych w Radomiu i Ursusie wywołanych przez drastyczną podwyżkę cen żywności, uczestniczył w organizowanej przez Komitet Obrony Robotników (KOR) akcji pomocy represjonowanym. Od 1977 r. był członkiem Komitetu Samoobrony Społecznej - "KOR" (KSS-"KOR"), wraz z żoną Zofią prowadził Biuro Interwencyjne rejestrujące przypadki łamania praw człowieka i niosące ofiarom bezprawia pomoc prawną i materialną.

Na przełomie 1979/80 r. zorganizował Komisję Helsińską, nadzorującą wprowadzanie w życie postanowień KBWE. Pod jego redakcją Komisja opublikowała Raport Madrycki, kompleksowo omawiający stan przestrzegania praw człowieka w PRL, w oparciu o konkretne, zarejestrowane przez Biuro Interwencji, przypadki łamania prawa.

W październiku 1980 r. obronił doktorat w Instytucie Fizyki PAN, gdzie pracował od ukończenia studiów do 1983 r. Po zwolnieniu z więzienia w 1984 r., w którym siedział w stanie wojennym za działalność społeczno-polityczną, centralne władze PAN uniemożliwiły mu podjęcie dalszej pracy w Instytucie Fizyki w Warszawie. Dzięki kolegom fizykom przeniósł się do Krakowa, do Instytutu Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie został zatrudniony jako redaktor "Acta Physica Polonica".

W latach 1980 - 1981 r. kierował Komisją Interwencji i Praworządności NSZZ "Solidarność", został wybrany do Prezydium NSZZ "Solidarność" Zarządu Regionu Mazowsze, a następnie do Komisji Krajowej.

W stanie wojennym poszukiwany przez SB - ukrywał się. W tym czasie zorganizował podziemne Radio "Solidarność". Pierwszą audycję nadano 12.04.1982 r. w Warszawie. Aresztowany 29.08 1982 r. Był sądzony w dwóch kolejnych procesach: twórców Radia "Solidarność" i KSS KOR i więziony od 1982 do 1984 r. Po uwolnieniu kierował reaktywowaną w podziemiu Komisję Interwencji i Praworządności NSZZ "Solidarność", która zajmowała się dokumentowaniem przypadków represji i pomocą ofiarom. W 1988 r. Komisja organizowała pomoc dla strajkujących robotników (Stalowa Wola, Nowa Huta, kopalnie Górnego Śląska, Szczecin, Gdańsk).

Jeszcze w czasach PRL w roku 1988 zorganizował nielegalną choć jawną I Międzynarodową Konferencję Praw Człowieka w kościele, w Mistrzejowicach, w Nowej Hucie pod Krakowem. W Konferencji uczestniczyło ok. 1000 osób z różnych krajów. II Międzynarodowa Konferencja Praw Człowieka podobnie masowa, odbyła się w 1990 r. w Leningradzie w ZSRR, pozwoliła ona na spotkanie ludzi krzywdzonych z terenu całego Związku Radzieckiego z obrońcami praw człowieka na Świecie.

W 1998 r. założył Fundację Obrony Praw Człowieka, która w 50 rocznicę uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka zorganizowała w Warszawie, kolejną, III Międzynarodową Konferencję Praw Człowieka.

Aktywny uczestnik szeregu inicjatyw na rzecz praw człowieka i demokracji na świecie.

Działalność polityczna w III RP
Wieloletni senator, sprawujący nieprzerwanie urząd przez siedem kadencji od czasu ponownego powołania Senatu (4 lipca 1989 r.) do 7 listopada 2011 r. (I, II, III, IV, V, VI i VII kadencji), od 2007 do 2011 r. wicemarszałek Senatu VII kadencji,

W Senacie I, II, IV i VI kadencji przewodniczył Komisji Praw Człowieka i Praworządności.

W 1998r r. założył Fundację Obrony Praw Człowieka, która w 50. rocznicę uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka zorganizowała w Warszawie III Międzynarodową Konferencję Praw Człowieka.

W 2011 r. Sejm wybrał go na członka Trybunału Stanu.

W 2014 r. współzałożyciel i aktywny członek Komitetu Solidarności z Ukrainą (KOSzU).

9 listopada 2011 r. został odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Orderem Orła Białego.

W 1987 r. wraz z żoną otrzymał Nagrodę Praw Człowieka Fundacji Aurora przy Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii. W 2008 r. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Za Zasługi dla Litwy. W tym samym roku otrzymał otrzymał również portugalski Krzyż Wielki Orderu Zasługi. Ponadto wyróżniany odznaczeniami prywatnymi, m.in. Krzyżem Solidarności Walczącej.

Honorowy Obywatel Warszawy od czerwca 2013 r.